Umowa zlecenie nie zawsze jest korzystniejsza dla studenta niż umowa o pracę.

Umowa o pracę dla studenta do 26. roku życia

Autor: Bartłomiej Golisz

27 września 2022

Przeczytaj w: 3 minuty

Zatrudnienie studenta w działalności gospodarczej jest korzystne z punktu widzenia pracodawcy. Często posiadanie statusu studenta jest wymagane podczas rekrutacji do pracy. Wynika to z niskich kosztów zatrudnienia osób kształcących się na uczelniach wyższych i pracujących na podstawie umowy zlecenia. Czy podobna sytuacja ma miejsce w przypadku umowy o pracę? Dowiedz się, jakie składki musi odprowadzać pracodawca, zatrudniając studenta.

W przypadku umowy zlecenia lub spółdzielczego stosunku pracy pracownik nie ma prawa do płatnego urlopu.

Czym jest status studenta?

Status studenta posiada każda osoba kształcąca się na studiach I lub II stopnia. Doktoranci zgodnie z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie mają statusu studenta i nie mogą korzystać z benefitów z nim związanych. Status studenta wygasa w dniu ukończenia studiów lub skreślenia z listy studentów. Do potwierdzania faktu studiowania może służyć oświadczenie wydawane przez Uczelnię na wniosek studenta.

Kiedy pracodawca płaci składki za studenta?

Pracodawcy zatrudniający studentów poniżej 26. roku życia na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub umowy o świadczenie usług nie muszą odprowadzać za nich składek na ubezpieczenie społeczne. Przepis ten dotyczy również uczniów gimnazjów oraz szkół ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych. Obowiązek zgłoszenia zatrudnionego na podstawie umowy zlecenie studenta do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego powstaje:

  • w dniu ukończenia przez studenta 26. roku życia,
  • w dniu następnym po ukończeniu studiów lub wykreśleniu z listy studentów.

Dniem ukończenia studiów jest ustawowo data złożenia egzaminu dyplomowego, a w przypadku studiów na kierunkach lekarskim, lekarsko-dentystycznym i weterynaria – data złożenia ostatniego wymaganego programem studiów egzaminu, a w przypadku studiów na kierunkach farmacja i fizjoterapia – data zaliczenia ostatniej wymaganej programem studiów praktyki (Art. 76. ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce).

Warto pamiętać, że student wraz z dniem obrony pracy licencjackiej traci swój status studenta, mimo iż jego legitymacja jest ważna do 31 października. Oznacza to, że pracodawca ma obowiązek odprowadzać za niego składki na ubezpieczenie społeczne (nawet jeśli student jest zatrudniony na umowie zlecenie). Nie ma w tym przypadku znaczenia fakt, że zatrudniony planuje podjąć naukę na studiach II stopnia. Wówczas status studenta będzie ponownie aktywny od dnia rozpoczęcia kolejnych studiów.

Gdy zatrudniasz studenta na podstawie umowy o pracę, podlega on obowiązkowi ubezpieczeniowemu. Nie ma znaczenia wówczas wiek zatrudnionego. Powinien on zostać zgłoszony do ubezpieczeń:

  • emerytalnego,
  • rentowego,
  • chorobowego,
  • wypadkowego.

Umowa zlecenie generuje niższe koszty uzyskania przychodów.

Obowiązek opłacania składek ZUS za studenta na umowie o pracę

Umowa o pracę zawsze wiąże się z obowiązkiem odprowadzania przez pracodawcę składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za pracownika. W tym przypadku nie ma znaczenia czy zatrudniony ma status studenta, ani w jakim jest wieku. Zgłoszenia do wyżej wymienionych ubezpieczeń dokonuje pracodawca. Powinien to zrobić w ciągu 7. dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń, czyli od dnia nawiązania stosunku pracy.

Prawa studenta na umowie o pracę

Umowa o pracę może być niekiedy korzystniejsza dla studenta niż umowy cywilnoprawne. Chociaż wynagrodzenie netto osoby uczącej się, która nie ukończyła 26. roku życia, będzie wyższe w przypadku np. umowy zlecenia, to umowa o pracę wiąże się z szeregiem praw i przywilejów pracowniczych. Należą do nich:

  • prawo do corocznego urlopu wypoczynkowego (którego wymiar zależy od stażu pracy),
  • prawo do urlopu macierzyńskiego, szkoleniowego, wychowawczego oraz urlopu bezpłatnego,
  • ograniczona odpowiedzialność majątkowa za poniesione szkody,
  • ochrona przed zwolnieniem (np. w okresie przedemerytalnym lub w przypadku ciąży),
  • prawo do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych,
  • długość okresu wypowiedzenia regulowana przepisami Kodeksu pracy (zależna od stażu pracy).

Jak liczyć staż pracy studenta?

Staż pracy to łączna długość okresów zatrudnienia danego pracownika. Do stażu pracy wliczają się również lata nauki. Zgodnie z art. 155. § 1. Kodeksu pracy do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:

  1. zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,
  2. średniej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat,
  3. średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych – 5 lat,
  4. średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata,
  5. szkoły policealnej – 6 lat,
  6. szkoły wyższej – 8 lat.

Okresy nauki, o których mowa w pkt 1–6, nie podlegają sumowaniu. Jeżeli pracownik podjął pracę podczas studiów, to do stażu pracy wlicza się okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.

Wymiar stażu pracy wpływa na długość urlopu wypoczynkowego przysługującego zatrudnionemu i wynosi:

  • 20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
  • 26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.
Od stażu pracy jest również zależny okres wypowiedzenia umowy. Jeśli strony postanawiają zerwać stosunek pracy, to czas wypowiedzenia wynosi odpowiednio:
  • 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
  • 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
  • 3 miesiące, jeżeli zatrudnienie trwało co najmniej 3 lata.

Zatrudniając pracownika na umowie zlecenia pracodawca nie ma obowiązku ubezpieczeniowego.

Zwolnienie z obowiązku odprowadzania podatku dochodowego

W 2020 r. rząd wprowadził zwolnienie z podatku dochodowego, tzw. PIT zerowy, dla osób, które nie ukończyły 26. roku życia. Zwolnienie dotyczy osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy o pracę nakładczą oraz umowy zlecenia. Ulga dotyczy wszystkich osób poniżej 26. roku życia bez względu na to czy kontynuują edukację na studiach wyższych. Od 2021 r. zatrudniony nie musi składać oświadczenia pracodawcy w celu uzyskania zwolnienia. Ulga naliczana jest automatycznie. Limit przychodu wynosi 85.528 zł w danym roku podatkowym.

Wypróbuj za darmo
Zainteresowaliśmy Cię?
Wpisz swój adres e-mail i wypróbuj Kadromierz