Urlop macierzyński

Urlop macierzyński – komu przysługuje, ile trwa

Autor: Kadromierz

wpis dodany: 06/05/2019

Przeczytaj w: 2 minuty

ostatnia aktualizacja: 02/02/2024

Urlop macierzyński jest udzielany matkom po urodzeniu dziecka, by mogły one odzyskać siły oraz zająć się pociechą. W niektórych sytuacjach można z niego skorzystać także przed porodem lub odstąpić jego część ojcu dziecka. W tym artykule wyjaśnimy, ile trwa urlop macierzyński oraz komu przysługuje.

Wymiar urlopu macierzyńskiego

Wymiar urlopu macierzyńskiego

Długość urlopu macierzyńskiego uzależniona jest od liczby urodzonych dzieci i wynosi:

  • 20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  • 31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
  • 33 tygodnie – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,
  • 35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,
  • 37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

Jest on udzielany także osobom, które zaadoptowały lub przysposobiły dziecko i wtedy nazywa się go urlopem na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Okres urlopu macierzyńskiego można rozpocząć już przed planowaną datą porodu – w tym okresie pracownicy przysługuje jednak nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego. Planując powiększenie rodziny, warto pamiętać o tym, komu przysługuje urlop macierzyński. Uprawnienia do niego posiadają jedynie osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Inaczej jest w przypadku zasiłku macierzyńskiego, o którym piszemy w jednym z kolejnych akapitów.

Sprawdź, jakie jeszcze uprawnienia ma rodzic.

Wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski

Wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski powinien zawierać kilka ważnych informacji. Tak, jak w wielu innych wnioskach należy umieścić dane pracownika oraz pracodawcy. Udzielenie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego będzie możliwe, jeśli zawrzesz również:

  • imię i nazwisko dziecka,
  • data narodzin,
  • okres wykorzystania urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego,
  • oświadczenie o tym, że drugi rodzic nie będzie korzystał z urlopu rodzicielskiego.

Ile urlopu macierzyńskiego można odstąpić ojcu dziecka?

Obowiązkowo kobieta musi wykorzystać 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Następnie pozostałą część może przekazać ojcu dziecka, pod warunkiem że jest on objęty stosownym ubezpieczeniem społecznym. Wówczas to on sprawuje opiekę nad dzieckiem, a matka wraca do pracy. W przypadku takiego urlopu nazywamy go potocznie urlopem tacierzyńskim.

Wniosek pracownika w tej sprawie należy przedłożyć pracodawcy najpóźniej na 7 dni przed planem o zakończeniu urlopu macierzyńskiego. W Kadromierzu możesz to zrobić to online za pomocą elektronicznych wniosków urlopowych.

Urlop macierzyński a hospitalizacja

Jeśli dziecko wymaga opieki szpitalnej, pracownica po upływie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego może go przerwać, a pozostałą część urlopu macierzyńskiego odebrać po wyjściu przez dziecko ze szpitala.

Sytuacja wygląda podobnie w przypadku hospitalizacji matki. Wówczas pozostała część niewykorzystanego urlopu macierzyńskiego musi przejść na ojca wychowującego dziecko lub innego członka najbliżej rodziny.

Urlop macierzyński w przypadku śmierci dziecka lub matki

Jeśli dziecko urodzi się martwe lub jego zgon nastąpi przed upływem 8 tygodnia życia, matce dziecka przysługuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 8 tygodni po porodzie (nie krócej niż przez 7 dni od dnia zgonu dziecka).

W przypadku śmierci dziecka po upływie 8 tygodni życia pracownica ma prawo do urlopu macierzyńskiego przez 7 dni od zgonu dziecka.

W sytuacji, gdy matka umrze w trakcie urlopu macierzyńskiego lub w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu, prawo do części niewykorzystanego urlopu przypada ojcu dziecka lub innemu członkowi bliskiej rodziny. Aby skorzystać z urlopu, ojciec dziecka lub inny członek rodziny powinien złożyć wniosek, który pracodawca jest w stanie uwzględnić.

Zasiłek podczas urlopu macierzyńskiego

Wiedząc już o tym, ile trwa urlop macierzyński, warto zainteresować się także wysokością przysługujących matkom świadczeń. Uprawnienia do otrzymania zasiłku macierzyńskiego posiadają m.in. osoby:

  • zatrudnione na podstawie umowy o pracę,
  • prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą,
  • pracujące na podstawie umowy zlecenia, agencyjnej lub o świadczenie usług,
  • zrzeszone w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych.

Niezbędnym warunkiem jest bycie objętym ubezpieczeniem chorobowym (obowiązkowym lub dobrowolnym). W okresie urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, zasiłek macierzyński wynosi 100% podstawy wymiaru przez pierwsze 6 tygodni. W późniejszym okresie – kwota ta ulega zmianie do 60% podstawy wymiaru.

Jeśli pracownic złoży w ciągu 21 dni od porodu wniosek w formie pisemnej o udzielenie po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego, wówczas zasiłek za cały okres obu urlopów wyniesie 80% podstawy.

Warto poza tym pamiętać, że zasiłek macierzyński może otrzymać tylko jedno z rodziców – matka lub ojciec. Świadczenie to nie ulega podwojeniu.

Zasiłek macierzyński – potrzebne dokumenty

Chcąc otrzymać zasiłek macierzyński, należy przygotować tylko jeden dokument. Jeśli dziecko jeszcze się nie narodziło, jednak matka dziecka chce otrzymać zasiłek, potrzebne będzie zaświadczenie od lekarza (na zwykłym druku) z określeniem przewidywanej daty porodu.

Jeśli natomiast dziecko się już urodziło, to potrzebny będzie skrócony odpis aktu urodzenia dziecka. Ewentualnie można przedstawić kopię aktu urodzenia potwierdzoną przez płatnika składek.

Zasiłek macierzyński – zmiany od 2023 roku

W kwietniu 2023 roku weszły w życie przepisy dyrektywy mającej zapewnić pracownikom work-life balance. Zostały one przygotowane tak, aby wyrównać szanse kobiet i mężczyzn zarówno na rynku pracy, jak i w opiece nad dzieckiem.

Zgodnie ze zmianami zasiłek za cały okres trwania urlopu wynosi 70% podstawy wymiaru. Możliwe jest zwiększenie tej kwoty do 81,5% wymiaru, jeśli pracownica złoży wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego w terminie nie później niż 21 dni po porodzie.

Grafika przedstawiająca tablet i laptopa.

Oceń ten wpis
Zainteresowaliśmy Cię?
Wpisz swój adres e-mail i wypróbuj Kadromierz

14-dniowy darmowy okres próbny. Testujesz plan Premium. Nie wymagamy karty.