Urlop bezpłatny a ubezpieczenie

Urlop bezpłatny a ubezpieczenie zdrowotne i społeczne

Autor: Wiktoria Markiewicz

wpis dodany: 17/10/2023

Przeczytaj w: 3 minuty

ostatnia aktualizacja: 22/11/2023

Kiedy pracownik decyduje się na urlop bezpłatny, często zastanawia się, jakie będą tego konsekwencje dla jego ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego. Czy traci dostęp do opieki medycznej? Czy musi sam opłacać składki na ubezpieczenie społeczne? W tym artykule przedstawimy kompleksowe omówienie tematu, analizując, jaki jest związek między urlopem bezpłatnym a ubezpieczeniem zdrowotnym i społecznym.

Czym jest urlop bezpłatny?

Urlop bezpłatny to okres, w którym pracownik jest zwolniony z obowiązku świadczenia pracy i nie otrzymuje wynagrodzenia. Udzielenie urlopu bezpłatnego wymaga zgody pracodawcy i jest możliwe tylko na pisemny wniosek pracownika.

Pracodawca po otrzymaniu wniosku może odmówić udzielenia urlopu bez uzasadnienia odmowy. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia sprawy, pracodawca musi podpisać dokument, w przeciwnym razie wniosek jest nieważny. Jeśli dokument zostanie zaakceptowany pracownik może rozpocząć bezpłatny urlop w wyznaczonym terminie. W tym czasie osoba korzystająca z urlopu bezpłatnego pozostaje nadal w stosunku pracy, ale nie świadczy pracy i nie otrzymuje wynagrodzenia.

Wniosek o urlop bezpłatny – skorzystaj z darmowego wzoru.

Urlop bezpłatny - wady

Urlop bezpłatny a ubezpieczenie zdrowotne

Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, pracownik w czasie urlopu bezpłatnego traci prawo do opieki w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia po upływie 30 dni od dnia rozpoczęcia urlopu. To oznacza, że nie może korzystać z bezpłatnej opieki medycznej, takiej jak wizyty lekarskie czy leki refundowane. Członkowie rodziny pracownika, którzy zostali zgłoszeni do ubezpieczenia zdrowotnego, również tracą prawo do świadczeń zdrowotnych.

Aby pracownik mógł korzystać z opieki zdrowotnej w czasie urlopu bezpłatnego, możliwe jest zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego przez swojego członka rodziny. Zgłoszenie takie może dokonać pracujący małżonek, pracujące dziecko lub małżonek-emeryt. Pracownik samotny, który nie ma możliwości zgłoszenia jako członek rodziny, może ubezpieczyć się dobrowolnie na podstawie pisemnego wniosku złożonego w oddziale Narodowego Funduszu Zdrowia. W takiej sytuacji pracownik musi opłacać składki za ubezpieczenie zdrowotne samodzielnie.

Urlop bezpłatny a ZUS

A jaki ma związek urlop bezpłatny a ZUS? Otóż pracownik przebywający na urlopie bezpłatnym nie podlega także ubezpieczeniom społecznym, takim jak ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe. Dzieje się tak, ponieważ pracodawca nie ma obowiązku odprowadzać za niego składek na ubezpieczenie ZUS. To oznacza, że pracownik, korzystający z urlopu bezpłatnego, nie nabywa w tym czasie okresów składkowych, które są potrzebne do ustalenia prawa do emerytury, renty lub zasiłku chorobowego.

Urlop bezpłatny a zasiłek chorobowy

W przypadku choroby pracownika na urlopie bezpłatnym pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia społecznego. Zasiłek chorobowy przysługuje tylko za okresy niezdolności do pracy przypadające w czasie wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę. Dlatego, jeśli pracownik zachoruje w okresie urlopu bezpłatnego, nie otrzyma zasiłku chorobowego.

To samo dotyczy:

  • okresu macierzyńskiego,
  • opiekuńczego,
  • wyrównawczego,
  • świadczenia rehabilitacyjnego.

Urlop bezpłatny a ubezpieczenie zdrowotne w samozatrudnieniu

Sytuacja osób samozatrudnionych, które decydują się na urlop bezpłatny, wygląda podobnie. W przypadku samozatrudnienia pracownik w okresie urlopu bezpłatnego również traci dostęp do ubezpieczenia zdrowotnego finansowanego z Narodowego Funduszu Zdrowia po upływie 30 dni. Jeśli chodzi o urlop bezpłatny a ubezpieczenie ZUS, osoba samozatrudniona podczas urlopu bezpłatnego musi samodzielnie opłacać składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

Czy warto korzystać z urlopu bezpłatnego?

Każdy sam powinien odpowiedzieć sobie na pytanie, czy niezbędne jest mu udzielenie urlopu bezpłatnego. Pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze godzin pracy ma możliwość wykorzystania 20 dni urlopu wypoczynkowego lub 26 dni, jeśli przepracował co najmniej 10 lat. Kiedy ta liczba jest niewystarczająca, wówczas konieczny jest urlop bezpłatny. Jednak należy pamiętać, że każdy pracownik podczas takiego urlopu traci prawo do świadczeń bezpłatnej opieki zdrowotnej i świadczeń społecznych. Ponadto okres urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy zatrudnionego pracownika, od którego zależą uprawnienia pracownicze, takie jak np. ilość dni urlopowych w ciągu roku.

Sprawdź także, jak powinno wyglądać wypowiedzenie umowy o pracę za porozumieniem stron.

Podsumowanie

Urlop bezpłatny ma swoje konsekwencje dla ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego pracownika. Kiedy jesteśmy na urlopie bezpłatnym, tracimy dostęp do opieki zdrowotnej finansowanej z Narodowego Funduszu Zdrowia po upływie 30 dni. Musimy samodzielnie opłacać składki na ubezpieczenie lub zgłosić się jako członek rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego. Co więcej, podczas urlopu bezpłatnego nie podlegamy ubezpieczeniom społecznym, a pracodawca nie odprowadza za nas składek na ubezpieczenie ZUS. W przypadku choroby na urlopie bezpłatnym nie przysługuje nam zasiłek chorobowy. Warto pamiętać o tych konsekwencjach i odpowiednio się zabezpieczyć przed ewentualnymi problemami zdrowotnymi i społecznymi w trakcie urlopu bezpłatnego.

Zapraszamy do sprawdzenia naszej aplikacji dla pracowników i pracodawców, która umożliwia firmom szereg funkcji, takich jak elektroniczne wnioski urlopowe czy ewidencja czasu pracy.

Grafika przedstawiająca tablet i laptopa.
5/5 - (1 opinie)
Zainteresowaliśmy Cię?
Wpisz swój adres e-mail i wypróbuj Kadromierz

14-dniowy darmowy okres próbny. Testujesz plan Premium. Nie wymagamy karty.