Mężczyzna trzyma dłonie równolegle, pomiędzy nimi ikonki dotyczące ubezpieczeń.

Składki ZUS 2022 – co się zmieniło?

Autor: Patrycja Kamińska

15 grudnia 2021

Przeczytaj w: 4 minuty

Wraz z początkiem Nowego Roku w życie wejdzie tzw. Polski Ład. Wprowadzenie nowych przepisów skutkuje m.in. zmianami w naliczaniu składki zdrowotnej, której wysokość nie będzie jednolita, a zależeć będzie od formy opodatkowania osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Jak będzie wyglądać obliczanie składki ZUS 2022?

Na dokument o ubezpieczeniu zdrowotnym są wysypane monety.

Ustalanie podstawy wymiaru składki ZUS 2022 – jakie zmiany?

Od stycznia 2022 roku podstawa wymiaru składek zdrowotnych będzie zależna od formy opodatkowania, którą wybierze osoba prowadząca działalność gospodarczą. Do tej pory obowiązywały jednolite zasady ustalania składek w przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności i korzystania ulgi na start. Wraz z wejściem w życie nowych przepisów, przedsiębiorcy opodatkowani na zasadach ogólnych, ryczałtem od przychodów ewidencjowanych, opodatkowani w formie karty podatkowej czy pozostali przedsiębiorcy prowadzący działalność pozarolniczą, będą różnić się podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych – według skali podatkowej i podatkiem liniowym – a także opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych obowiązywać będzie, oprócz miesięcznej, także roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Składka zdrowotna 2022 – zasady ogólne

Miesięczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej będzie równa dochodowi z działalności gospodarczej – czyli różnicy między przychodami a poniesionymi kosztami ich uzyskania – który uzyskany zostanie w miesiącu poprzedzającym opłacenie składki. Obliczając uzyskany dochód, musimy pamiętać również o pomniejszeniu otrzymanej kwoty o składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe czy wypadkowe, chyba że wliczono je do kosztów uzyskania przychodu.

W przypadku, gdy miesięczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej wyniesie mniej niż minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym roku, będzie ona zrównana z kwotą minimalnego wynagrodzenia.

Przykład 1.

Miesięczny dochód właściciela firmy Składki wynosi 5000 zł i rozlicza się na zasadach ogólnych, a wysokość stawki zdrowotnej wynosi 9% dochodu, zatem jego miesięczna składka zdrowotna wynosi 450 zł.

5000 zł  x 9% = 5000 x 0,09 = 450 zł

Więcej niż jedna działalność gospodarcza a zasady ogólne

Przedsiębiorca rozliczający się na powyższych zasadach może prowadzić więcej niż jedną działalność pozarolniczą. Wówczas kwota podstawy wymiaru składki zdrowotnej wynosić będzie równa sumie dochodów. Roczna podstawa nie może być jednak niższa od iloczynu liczby miesięcy i wysokości minimalnego wynagrodzenia.

Podatek liniowy a ubezpieczenie zdrowotne

Składka osób wybierających opodatkowanie wyłącznie podatkiem liniowym wynosić będzie 4,9%. Należy jednak pamiętać, że miesięczna wysokość składki nie może być niższa od 9% minimalnego wynagrodzenia.

Przykład 2.

Właścicielka firmy ZUS Care wybrała opodatkowanie wyłącznie podatkiem liniowym. Wysokość składki w przypadku tego rodzaju opodatkowania wynosi 4,9% dochodu. Zakładając, że jej miesięczny dochód wynosi 4000 zł, wysokość jej składki zdrowotnej wynosi:

4000 zł x 4,9% = 4000 x 0,049 = 196 zł

Jednak należy wziąć pod uwagę, że wysokość składki nie może być niższa niż 9% minimalnego wynagrodzenia, które w 2022 roku wynosi 3010 zł.

3010 zł  x 9% = 3010 x 0,09 = 270,90 zł

Biorąc pod uwagę powyższe warunki, wysokość składki wyniesie 270,90 zł.

Składka zdrowotna 2022 – ryczałt ewidencjonowany

W przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych miesięczna podstawa wymiaru składki ustalana będzie progresywnie i zależnie od uzyskanych przychodów:

  • przychody nieprzekraczające 60 tys. zł w roku kalendarzowym – podstawa wynosi 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia,
  • przychody powyżej 60 tys. zł. nieprzekraczające 300 tys. zł w roku kalendarzowym – podstawa wynosi 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia,
  • przychody przekraczające kwotę 300 tys. zł w roku kalendarzowym – podstawa wynosi 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia;

Jeśli przedsiębiorca opodatkowany ryczałtem przez cały poprzedni rok kalendarzowy prowadził działalność gospodarczą, której przychody opodatkowane były na zasadach ogólnych lub wspomnianym ryczałtem, przy określaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia będzie mógł przyjąć kwotę przychodów, które uzyskał w roku poprzednim.

Przykład 3.

Formą opodatkowania wybraną przez właściciela firmy Podatki jest ryczałt od dochodów ewidencjonowanych. Podstawa składki w tym przypadku wynosi odpowiednio 60%, 100% lub 180% osiągniętych przychodów (zgodnie z powyższymi ustaleniami). Wysokość stawki wynosi 9% podstawy składki. Przychody właściciela firmy Podatki wynoszą 26 000 zł miesięcznie.

Pierwszym krokiem będzie obliczenie przychodów rocznych:

26 000 zł x 12 = 312 000 zł

W przypadku dochodów rocznych w wysokości 312 tys. zł, podstawa do obliczenia wynosi 180% przeciętnego wynagrodzenia.

Zgodnie z informacjami ministerstwa prognozowane przeciętne wynagrodzenie na rok 2022 wynosi 5922 zł.

5922 zł x 180% = 5922 x 1,8 = 10 659,60 zł

10 659,60 zł x 9%= 10 659,60 zł x 0,09 = 959,36 zł

Zatem miesięczna składka zdrowotna wynosi 959,36 zł.

Więcej niż jedna działalność gospodarcza a ryczał ewidencjowany

Zasady obliczania podstawy wymiaru składki w przypadku prowadzenia więcej niż jednej działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu określają, że limity przychodów muszą objąć sumę wszystkich przychodów ze wspomnianych działalności.

Składka zdrowotna 2022 – karta podatkowa

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej, która jest opodatkowana w formie karty podatkowej, jest równa kwocie minimalnego wynagrodzenia w danym roku kalendarzowym.

Przykład 4.

Właścicielka firmy Zdrowie rozlicza się na podstawie karty podatkowej, zatem podstawa do obliczenia wysokości jego składki zdrowotnej jest równa kwocie minimalnego wynagrodzenia, która w 2022 roku wynosi 3010 zł.

Zatem, niezależnie od jego dochodów, wysokość składki wyniesie 270,90 zł.

3010 x 9% = 3010 x 0,09 = 270,90 zł

Pozostali przedsiębiorcy a ubezpieczenie zdrowotne

Do omówienia pozostaje rozliczenie składki zdrowotnej osób, których działalność nie jest opodatkowana ani na zasadach ogólnych, ani w formie ryczałtu czy karty podatkowej. Podstawę składki zdrowotnej w przypadku wyżej wymienionych osób, a także w przypadku współpracowników osób prowadzących pozarolniczą działalność, stanowi kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Przykład 5.

W przypadku właściciela firmy Ubezpieczenia za podstawę składki zdrowotnej przyjmuje się wysokość przeciętnego wynagrodzenia, którego prognozowana kwota wynosi 5922 zł.

5922 zł x 9% = 5922 zł x 0,09 = 532,98 zł

Więcej niż jedna działalność a pozostali przedsiębiorcy

W przypadku wyżej wymienionych osób składek na ubezpieczenie zdrowotne nie można zsumować, lecz należy rozliczać je odrębnie dla każdego rodzaju działalności, które mogą przybrać formę: spółki cywilnej, jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki jawnej, spółki komandytowej czy spółki partnerskiej.

Zwolnienie z opłacania składki zdrowotnej

Zwolnienie z opłacania składek zdrowotnych jest możliwe w przypadku osób, które jednocześnie prowadzą działalność pozarolniczą i są dodatkowo pracownikiem, których składka wynosi mniej niż minimalne wynagrodzenie. Aby zostać zwolnionym z opłat, ich dochody nie mogą przekraczać 50% minimalnego wynagrodzenia. Muszą oni także opłacać z działalności podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Na biurku stoi kalendarz i leży ołówek.

Nowe terminy płacenia składki ZUS 2022

W styczniu 2022 roku zmianie ulegnie również termin przekazywania dokumentów rozliczeniowych i płacenia składek. Nowe przepisy wyszczególniają aż 3 daty:

  • 5. dzień następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,
  • 15. dzień następnego miesiąca – dla płatników składek posiadających osobowość prawną,
  • 20. dzień następnego miesiąca – dla pozostałych płatników składek.

Ubezpieczenie zdrowotne a podatek dochodowy

Zmianie uległy także zasady pomniejszania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Od 1 stycznia 2022 roku kwota składki zdrowotnej nie będzie miała już wpływu na wysokość zaliczki i podatku dochodowego od osób fizycznych. Składka zdrowotna zostanie odjęta od świadczenia wypłacanego przez ZUS.

Składki ZUS 2022 a nielegalne zatrudnienie

Jeśli w zakładzie pracy wykryte zostanie nielegalne zatrudnienie albo zaniżenie podstawy wymiaru składek, pracownik nie zostanie obciążony dodatkowymi kosztami. Pracodawca natomiast będzie zobowiązany do opłacenia składek w całości z własnych środków.

Zainteresowaliśmy Cię?
Wpisz swój adres e-mail i wypróbuj Kadromierz