Mężczyzna niosący pudło ze swoimi rzeczami.

Kiedy można natychmiast wypowiedzieć umowę o pracę?

Autor: Kadromierz

2 grudnia 2016

Przeczytaj w: 3 minuty

Kodeks Pracy reguluje okres wypowiedzenia umowy o pracę, a także umożliwia jej zakończenie na skutek zaistnienia okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę w trybie natychmiastowym zarówno ze strony pracodawcy, jak i pracownika. Dowiedz się, kiedy można natychmiast wypowiedzieć umowę o pracę i jakie skutki powoduje wypowiedzenie umowy o pracę w trybie natychmiastowym.

Pracodawca zwalniający pracownika.

Kiedy pracodawca może wypowiedzieć umowę?

Natychmiastowe zwolnienia najczęściej odbywają się w trybie dyscyplinarnym z winy pracownika, ale dopuszczalne jest tylko w przypadkach określonych przez art. 52 Kodeksu Pracy.

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:

  • ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych;
  • popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;
  • zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

W powyższych sytuacjach można rozwiązać umowę bez okresu wypowiedzenia, ale podjęcie takiej decyzji zależy wyłącznie od pracodawcy, który może, lecz nie musi skorzystać z takiego rozwiązania. Zatem nawet mając podstawy do natychmiastowego rozwiązania, może zrobić to z zachowaniem ustawowego terminu.

Nie ma również wymogu zachowania terminu wypowiedzenia w przypadku długotrwałej absencji pracownika z powodu np. choroby. Przy czym takie zwolnienie może być zastosowane w wyniku choroby, która trwa:

  • dłużej niż 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
  • dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.

Pracodawca nie może natomiast zwolnić w ten sposób osoby, której nieobecność spowodowana jest opieką nad dzieckiem w okresie pobierania z tego tytułu zasiłku ani odosobnieniem ze względu na chorobę zakaźną.

Podarcie umowy o pracę.

Kiedy pracownik może wypowiedzieć umowę?

Również pracownik ma prawo wypowiedzenia umowy ze skutkiem natychmiastowym bez zachowania okresu wypowiedzenia w dwóch sytuacjach:

  • jeżeli pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków wobec pracownika lub naruszył jego dobra osobiste,
  • Na podstawie orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie podejmie żadnych działań np. przeniesienie pracownika na inne stanowisko, odpowiednie dla jego stanu zdrowia i kwalifikacji.

Takie rozwiązanie umowy powinno odbyć się po złożeniu przez pracownika oświadczenia na piśmie z podaniem przyczyn rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym. W związku z niejasnym sformowaniem w Kodeksie pracy, wedle którego pracownik „powinien” zachować pisemną formę, przyjmuje się, że nie jest to warunek konieczny i wypowiedzenie bez zachowania formy pisemnej jest skuteczne, chyba że odrębne przepisy przewidują skutek nieważności.

Prawnik sprawdza wypowiedzenie umowy o pracę.

Niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę w trybie natychmiastowym – prawa pracownika

W przypadku nieprawidłowego rozwiązania umowy o pracę w trybie natychmiastowym pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Może on również ubiegać się o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach – wówczas powinien otrzymać wynagrodzenie za czas, w którym pozostawał bez pracy. Okres ten nie może wynieść jednak mniej niż 1 miesiąc ani więcej niż 3 miesiące, chyba że pracownikiem jest osoba, której brakuje nie więcej niż 4 lata do emerytury, kobieta w ciąży bądź rodzic w trakcie urlopu macierzyńskiego. W takiej sytuacji zatrudnionemu należy się zwrot pełnych kosztów, nawet jeśli okres pozostawania bez pracy wyniósł więcej niż 3 miesiące.

Osoba konsultująca wypowiedzenie umowy o pracę z prawnikiem.

Niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę w trybie natychmiastowym – prawa pracodawcy

Jeśli pracownik wypowie pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia w sposób nieuzasadniony, pracodawca może ubiegać się o odszkodowanie, o którym orzeka sąd pracy.

Wysokość odszkodowania odpowiada wysokości wynagrodzenia pracownika za okres wypowiedzenia.

Pracownik wręcza wypowiedzenie.

Jak napisać wypowiedzenie?

Gdy jedna ze stron decyduje się na wypowiedzenie umowy o pracę w trybie natychmiastowym, jej obowiązkiem będzie przygotowanie niezbędnych dokumentów. Oświadczenie o zakończeniu współpracy powinno zostać sporządzone w formie pisemnej oraz doręczone osobiście lub – jeżeli nie jest to możliwe – poprzez korespondencję pocztową. W niektórych przypadkach akceptuje się także formę ustną. Przyjmować może ją choćby wypowiedzenie umowy zlecenia.

Niemniej jest to o tyle istotny dokument, iż warto mieć zawsze potwierdzenie. Wypowiedzenie umowy o pracę w trybie natychmiastowym powinno składać się ze ściśle określonych elementów:

  • daty i miejscowości,
  • podstawowych danych personalnych pracodawcy i pracownika,
  • daty zawarcia umowy,
  • przyczyny rozwiązania stosunku pracy,
  • podpisów obu stron.

Aby nie pominąć żadnego z elementów, warto zastosować gotowy wzór wypowiedzenia umowy o pracę.

Pracodawca zwalnia pracownika.

Zakończenie współpracy: prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy

Rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym dla obu stron wiąże się z koniecznością przestrzegania pewnych określonych reguł. Obowiązkiem pracodawcy jest m.in. udzielenie zatrudnionemu czasu wolnego, zgodnie z regułami Kodeksu pracy. Istotną kwestię stanowi także urlop wypoczynkowy, który powinien zostać przez podwładnego wykorzystany do końca czasu trwania umowy. Jeżeli nie jest to możliwe, za niewykorzystane dni wypoczynkowe przysługuje mu stosowny ekwiwalent pieniężny.

Zainteresowaliśmy Cię?
Wpisz swój adres e-mail i wypróbuj Kadromierz